جمال رضايى
223
بيرجندنامه ( فارسى )
* - ميرزا محمّد ولى خان اسدى ( مصباح السلطنة ) مستوفى بزرگ شوكت الملك ، بزرگ مردى كه بعد به نمايندگى مجلس شوراى ملّى و سرانجام به نيابت توليت آستان قدس رضوى برگزيده شد و پس از واقعهء مسجد گوهرشاد مشهد اعدام گشت . ( پدر برادران اسدى ) . * - حاجى يوسف خان آراسته ( فرّاشباشى ) ، پدر « كربلائى رقيّه » سومين همسر شوكت الملك و عبد الحسين آراسته . * - غلامحسين خان عسكرى ( دايى شوكت الملك ) ، پدر سرلشكر على عسكرى و سرپرست دوران كودكى امير اسد اللّه علم . * - محمّد حسين خان طاهرى ( خان ناظر ) ، پسر خالهء شوكت الملك ، پدر مهندس على اكبر طاهرى . * - ميرزا على محمّد راغبى ( مستوفى ) و سرپرست و مسؤول املاك شخصى شوكت الملك . * - ميرزا محمّد تقى نوربخش ( مستوفى ) و سرپرست اموال و املاك موقوفهء شوكت الملك ( پدر دكتر مرتضى نوربخش ) . * - ميرزا احمد ناصح چهكندوكّى ( رئيس كابينه و دفتر شوكت الملك ) ، پدر محمود ناصح قاضى معروف بيرجندى . * - ملّا محمّد حسين حقيقى ( صاحبكار ) ، پدر آقايان لاهوت و برادران حقيقى « 1 » . * - محمّد رضا سپهرى ( مير آخور و آخرين پيشكار شوكت الملك ) ، پدر برادران سپهرى و بزرگ خانوادهء سپهرى . * - على اكبر قضائى ( پيشكار حسام الدّوله ) . 2 - 2 - علما و روحانيّون : اين طبقه گرچه از نظر تعداد افراد شمار بزرگى نبودند ولى از نظر اهميّت ، موقعيّت و قدرت ، شاخصيّت چشمگيرى داشتند و بزرگان آنان از نظر قدرت و بويژه نفوذ در ميان مردم نه تنها از اميران و اشراف دستكمى نداشتند بلكه اميران در بسيارى از موارد براى اجراى كارهاى شخصى و حكومتى - بويژه دادرسى - دست به دامن آنان مىزدند و از آنها يارى و راهنمايى مىخواستند و همواره احترام آنان را رعايت مىكردند و حتّى واجب مىشمردند . روحانيّون درجات دوّم و سوّم نيز در حدّ خود از احترام برخوردار بودند . اينان كه امور دينى و شرعى مردم را اداره و آنان را رهبرى مىكردند مورد توجّه خاصّ تودهء مردم بودند و نفوذ زيادى در
--> ( 1 ) . وى شاعر بوده و به نوشتهء مرحوم آيتى « در لباس فقر كار اهل دولت مىكرده » و در شعر « وحشى » تخلّص مىنموده است ، او ديوان شعرى داشته كه پنجهزار بيت بوده است . نك : آيتى . « بهارستان » . چاپ دوّم . ص 328 .